🇰🇿 ҚАРЖЫЛЫҚ САУАТ
8.05K subscribers
153 photos
28 videos
4 files
868 links
🎯 “Қаржылық сауат” номинациясы бойынша ең үздік жоба – PROOM 2024

🎯 URKER-2024 Ұлттық сыйлығының номинанты

🎯 Авторы – Қазақстан Журналистер одағы сыйлығының лауреаты – 2025

®️Кері байланысқа: @QSauatKZ_Bot

Сайт: www.qsauat.kz
Download Telegram
Ұлттық банк базалық ставканы 18% деңгейінде сақтау туралы шешім қабылдады.

Ресми релизге сүйенсек, орталық банк ставканы бірінші жартыжылдықтың соңына дейін осы деңгейде ұстауға ниетті.

@qarzhylyq_sauat
9💯7
Мемлекеттік нөмірді таңдауға қатысты жиі қойылатын сұрақтар

Қаңтар басында көлікке нөмір таңдау/рәсімдеу қызметі онлайнға көшкенін көпшілік біледі. Бұл да eGov.kz порталы мен eGov Mobile қосымшасына сұранысты күшейткен жобаның бірі болды. Десе де, онлайн қызметке қатысты әлі де сұрақ көп. Әсіресе, бізді қызықтырғаны — кепілде тұрған көліктердің жайы еді. Өйткені көп көлікті жұрт кредитке алып мініп жүр. Ескі нөмірді жаңаға ауыстырғысы келген адамға қандай мүмкіндік берілетіні немесе қандай бюрократиялық барьер бары қызық болды. Соның бәрін тізіп, «Ұлттық ақпараттық технологиялар» АҚ баспасөз қызметіне жолдағанбыз. Қолымызға тиген мәліметті сұрақ-жауап түрінде ықшамдап берейік деп шештік.

Мемлекеттік нөмірді кімдер таңдай алады?

Тек көлігін ауыстырғандар немесе нөмірін жоғалтқандар ғана емес, кез келген жеке тұлға таңдай алады. Бұл қызмет eGov.kz порталы немесе eGov Mobile қосымшасы арқылы көрсетіледі. Нөмір көлікке емес, азаматтың ЖСН-іне бекітіледі.

Көлігі жоқ адам алдын ала нөмір алып қоя ала ма?

Иә, алып қоя алады. Ол үшін көлік болуы міндетті емес және ХҚКО-ға барудың да қажеті жоқ. Нөмір рәсімделген жағдайда азаматтың ЖСН-іне бекітіледі.

Бірақ нөмірдің өзі (темірге басылған түрі) көлік болғанда ғана беріледі. Ол үшін көлік тіркеліп, техпаспортқа өзгеріс енгізілуі керек. Осы талаптар орындалмайынша, нөмір қолға берілмейді.

Алдын ала алынған нөмір бір ай бойы сақталады. Бұл мерзім өткен соң темір нөмір жойылады, бірақ нөмірдің өзі сақталады. Яғни, ЖСН-ке бекітілген күйінде қала береді. Кейін көлік алған соң ХҚКО-ға (ЦОН) барып, өтініш беріп, мемлекеттік бажды төлеп, сол нөмірді рәсімдеп алуға болады.

Көлік кредитте болса, нөмірді ауыстыруға бола ма?

Бұл мәселе «Ұлттық ақпараттық технологиялар» АҚ құзыретіне кірмейді. Егер көлік банкте кепілде (залогта) тұрса, нөмірді ауыстыру мүмкіндігі мен шарттарын нақтылау үшін азамат қызмет көрсетуші банкке жүгінуі керек.

Мемлекеттік нөмірді басқа адамға сыйға тартуға бола ма?

15 АЕК-тен төмен бағаланатын нөмірлерді сыйға тартуға немесе басқа адамға беруге болмайды.

Ал бағасы 15 АЕК-тен басталатын (VIP) нөмірлерді тек жақын туыстарға ғана беруге болады. Ол үшін арнайы өтініш жазып, туыстық байланысты растайтын құжаттар ұсынылуы керек.

Көлікті сатқан кезде таңдалған нөмір сақтала ма?

Көлікті сатқан кезде мемлекеттік нөмірді міндетті түрде ХҚКО-ға тапсыру керек. Нөмірдегі әріп пен сан комбинациясын сақтап қалуға болады. Ол үшін жоспарыңызды ХҚКО қызметкеріне алдын ала ескертіп айтып қою керек.

«ҚАРЖЫЛЫҚ САУАТ»
https://t.me/qarzhylyq_sauat
👍156
Нипах вирусының алдын алу үшін Қазақстан шекарадағы бақылауды күшейтті

Бұл вирус Үндістанда тіркелгенін білесіздер. Осыған байланысты Денсаулық сақтау министрлігі шекарадағы барлық өткізу бекеттерінде санитарлық-карантиндік бақылауды қолға алып жатыр.

Министрліктің ресми ақпараты бойынша, Қазақстанда Нипах вирусын жұқтырған адам тіркелген жоқ. Ел ішіне инфекция жұқтырып әкелген фактілер де жоқ. Отандық дәрігерлер қазір елде эпидемиологиялық жағдай тұрақты дейді.

Дегенмен, Үндістан мен Оңтүстік-Шығыс Азия елдерінен келетін азаматтарға ерекше назар аударылып отыр. Қатты қауіп туғызатын елдердің тізімі жаңартылып отырады деп хабар берген Денсаулық сақтау министрлігі эндемиялық елдерге баруды жоспарлаған азаматтарға сақтық шараларын сақтауды ескертеді. Ал сапардан кейін өзін жайсыз сезінгендер дереу дәрігерге қаралып, қай елде болғанын айтуы керек.

Нипах вирусы туралы не белгілі?

Ол адамға жануарлардан жұғуы мүмкін деп айтылады. Көбіне жарқанат пен доңыз арқылы немесе вирус жұқтырып ауырған адаммен тығыз байланыста болған науқастан беріледі екен.

Мұнымен ауырған адамның қызуы жоғары болады, бас ауырып, әлсіздік пайда болады деседі. Ауыр жағдайда адамның өкпесі мен жүйке жүйесіне әсер етуі мүмкін. Әйтсе де, қазіргі таңда бұл вирусқа қарсы арнайы ем мен вакцина жоқ.

Сақ боларсыздар.

@qarzhylyq_sauat
10👀6
Министр босатылды!

Светлана Жақыпова Мемлекет басшысының Жарлығымен ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі лауазымынан босатылды деп хабарлайды Президенттің баспасөз қызметі.

📌 Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі болып Асқарбек Маратұлы Ертаев тағайындалды.

@qarzhylyq_sauat
👀51
#СізБілесізБе?

Қазақстанда кафе ашу үшін 150 млн теңгедей ақша керек екен. Оны «Нарық» сайты жазыпты Ұлттық статистика бюросына сілтеме жасап.

1 мейрамхананың құны одан да әжептәуір тұрады екен. Орта есеппен — 1 млрд теңге.

Ресми статмәлімет бойынша, 2025 жылы елде (бір жыл ішінде) 73 мейрамхана салынып, жұмыс істеп кеткен. Оған жұмсалған қаржы — 74,2 млрд теңге.

Былтыр жыл ішінде 92 кафе ашылып, олардың құны 14,2 млрд теңгеге шыққан.

Ең көп мейрамхана мен кафе Түркістан облысында салыныпты:

📌 28 мейрамхана
📌 21 кафе

Одан кейінгі орында Қызылорда облысы тұр:

📌 8 мейрамхана
📌 14 кафе.

Мейрамхана, кафе ашып көргендер бар ма арамызда? Өз тәжірибесін ортаға салып көрсін, қызығы мен шыжығы неде екенін біле отырайық.

@qarzhylyq_sauat
4😨2👀1
Биыл 2 000 және 10 000 теңгелік банкноталардың айналымдағы мерзімі аяқталады

Бұл ескі ақшаларға қатысты жаңалық.

Білесіздер, Ұлттық банк 2023 жылдан бері «Сақ стилі» сериясымен шыққан жаңа дизайндағы банкноталарды кезең-кезеңге бөліп енгізіп жатыр. 20 000 теңгелікті есепке алмағанда, жаңа номиналдардың бәрі айналымға шығып қойды.

Ресми ақпарат бойынша, ескі үлгідегі:

2 000 теңгеліктер — 2026 жылғы 24 маусымға дейін

10 000 теңгеліктер — 2026 жылғы 27 маусымға дейін


жаңа ақшалармен айналымда қатар жүреді.

Бірақ, Ұлттық банк 10 000 теңгелік купюралардың мерзімін ұзартуы мүмкін. Себебі бұл номиналдағы ақшалар халық арасында әлі де көп кездеседі.

Жалпы, заңында ескі және жаңа купюралар бірден ауыса салмайды. Екеуі де белгілі бір уақыт аралығында қолданыста бола береді. Сол аралықта ескі ақшамен төлем жасауға да, оны жаңасына айырбастауға да болады. Ал, банктер сол кезеңде банкоматтары мен кассалық жүйелерін жаңа ақшаларға бейімдейді.

Айналым кезеңі аяқталған соң да екінші деңгейлі банктер мен «Қазпошта» ескі банкноталарды тағы үш жыл қабылдайды. Ал Ұлттық банктің филиалдарында оларды мерзімсіз, кез келген уақытта айырбастауға болады.

«ҚАРЖЫЛЫҚ САУАТ»
https://t.me/qarzhylyq_sauat
👀7👍21
Руслан Желдібай Мемлекет басшысының Жарлығымен Қазақстан Республикасы Президентінің көмекшісі – Президенттің Баспасөз хатшысы лауазымынан босатылды.

Айбек Смадияров Мемлекет басшысының өкімімен Қазақстан Республикасы Президентінің кеңесшісі – Президенттің Баспасөз хатшысы болып тағайындалды, ол бұрынғы атқарған лауазымынан босатылды

@qarzhylyq_sauat
👍125🤡2👀1
Отбасы банк хабарлайды: БЖЗҚ-дағы шектен асатын ақшаны кредитті өтеуге пайдалану тәртібі өзгеріп жатыр

Отбасы банк БЖЗҚ ақшасымен қарызды жартылай немесе толық өтеу тәртібін жаңартты. Енді бұл операция екі әдіспен жүзеге асады:

1. Клиент кредит процентін алдымен өз ақшасымен төлейді.
2. Сосын негізгі қарызды БЖЗҚ ақшасымен өтейді.


Осы операцияны орындау үшін банктегі ағымдағы және арнайы шотта жететін қаражат болуы керек. Бұл — шарт.

Ескеретін нәрсе:

enpf-otbasy.kz платформасында БЖЗҚ ақшасын пайдаланып қарызды өтеу үшін берілетін өтініштер 30 қаңтардан 2 наурызға дейін қабылданбайды.

30 қаңтарға дейін берілген өтініштер ескі ережеге сай өңделеді.

Ал, БЖЗҚ қаражатын басқа мақсаттарға, мысалы, тұрғын үй жағдайын жақсартуға пайдалану тәртібі өзгермейді.

Енді жаңа ережені мысал түрінде түсіндірейік.

Клиенттің БЖЗҚ-дағы өзінің зейнетақы жинағында шекті мөлшерден асатын 100 000 теңгесі тұр делік. Соны өзінің ипоеткасына бағыттағысы келеді.

Ай сайынғы төлемі — 74 825 теңге:

Проценті — 6 175 теңге

Негізгі қарыз — 65 699 теңге.

Бұрын, ескі ереже бойынша, төлем толық БЖЗҚ қаражаты есебінген өтеле беретін.

Енді, жаңа ережеге сәйкес, клиент алдымен өз ақшасымен процентін өтейді (біздің мысалда ол — 6 175 теңге), содан кейін негізгі қарыз БЖЗҚ қаражаты арқылы өтеледі. 100 000-нан ауысып қалған 34 301 теңге негізгі қарызды жабуға пайдаланылады.

«ҚАРЖЫЛЫҚ САУАТ»
https://t.me/qarzhylyq_sauat
👍124👀1
Күнді жақсы жаңалықпен бастайықшы.

Суреттегі балалар — Перизат Кеңесбек пен Айжан Жасан.

Астаналық оқушылар №111 мектепте 8-класс оқиды екен. Қолдан инкубатор жасап, алғашқы балапандарын шығарыпты.

Инкубатордағы температура мен ылғалдылықты күн сайын бақылап, Перизат пен Айжан бір ай уақытын арнаған. 26 қаңтарда еңбек зая кетпей, балапандар жұмыртқадан жарып шығыпты.

Білім-ғылымға қызыққан балалардың талабына шын қуанып қалдық. Түсіне білген адамға бұл үлкен тәжірибе. Балалар енді құс өсірудің әдісін біледі деген сөз. Барлық процесті өз көзімен көріп, нәтиже шығарып, өзгелерге үлгі бола білді.

Астана әкімдігі атаған жетекшілері Алтынай Жолбасова мен Айнұр Қошқароваға алғыс айта отырайық. Респект!

@qarzhylyq_sauat
👍909🥰42
Отбасы банкте депозиттен ақша шешу неге «қиын»?

Интернетте түрлі ролик жүр. Отбасы банктегі өз ақшасын керек кезде шешіп ала алмаған кейбір адамдар эмоцияға беріліп, көз жасына ерік беріп жатады. Сондағы қарапайым жұрттың ойы һәм талабы — «өз ақшам, керек кезде қолыма түсуі керек, банк ақшамды неге ұстайды...».

Экранда жылап отырған бірнеше адамның сөзіне бей-жай қарай алмадық. Сосын «ҚАРЖЫЛЫҚ САУАТ» телеграм-каналы атынан банкке сауал жолдадық. Баспасөз қызметіне рахмет, жауапты көп кешіктермеді. Отбасы банктің сол ресми позициясын енді қарапайым тілде жеткізіп көрейік. Ақша шешу жайын біліп жүргіңіз келсе, оқып шығыңыз.

Банк заң аясында жұмыс істейді

Иә, ресми жауап осылай басталады. Отбасы банк шешім қабылдап, әрекет еткенде тек ҚР заңдарын негізге алады дейді. Яғни, құжатқа сүйенеді. Әрбір клиент депозит ашқанда банкпен арада жасасқан келісімге қол қояды. Онда ақшаны алу мерзімі мен шарттары анық көрсетіледі.

Ақшаны алу мерзімдері:

Депозиттің екі түрі болады: мерзімді/шартты және жинақ салымы. Екеуі де Азаматтық кодекспен шегеленген.

Мерзімді депозитте — салымшы (сіз бен біз) «ақшамды шешім алам» деп өтініш берсе, банк оның талабын күнтізбелік жеті күннен кешіктірмей толық, я бір бөлігін беруге міндетті.

Жинақ депозитінде — жатқан клиент ақшасы өтініш берілген күннен бастап кемінде (күнтізбелік) 30 күн өткен соң берілуі керек.

Қай кезде ақша уақытында берілмеуі мүмкін?

Егер депозит(ке):

🔹 несиеге кепіл түрінде байланған болса

🔹 мекеменің немесе мемлекет бағдарламасының арнайы қаражаты салынған болса (мысалы, тұрғын үй немесе «Ұлттық қор — балаларға» бағдарламасы).

🔹 сот немесе мемлекеттік орган клиент шотына тыйым салған болса.


Ақшаны алу жолдары

Егер ақшаны шешіп алуға қатысты қандай да бір шектеу немесе тыйым түрлері болмаса, клиент салымға қатысты келісімшартты толық немесе салымды бөліп, оның бір бөлігін бұза алады.

Егер депозиттен шешетін сома:

📌 500 000 теңгеден аз болса — салымды мобильді қосымша немесе онлайн (otbasybank.kz) жабуға болады. Депозиттегі ақша Отбасы банктегі клиенттің ағымдағы шотына немесе өтінішіне қарай өзге банктегі шотына аударылады.

📌 500 000 теңгеден көп болса — банк бөлімшесіне баруға тура келеді. Ол үшін де алдын ала жазылуды ұмытпауымыз керек. Сізге белгіленген күні банкке барып, салымды жабу туралы өтініш бересіз.

📌 Егер депозитте мақсатты қаражат (мысалы, тұрғын үй немесе «Ұлттық қор — балаларға» бағдарламасынан түскен) болса, алдымен сол қаражатты тағайындалған орынға қайтару немесе оның дұрыс жұмсалғанын растайтын құжат көрсету керек.

Сондықтан, қандай да бір шаруаны жоспарлайтын болсаңыз, оған Отбасы банкте депозитте жатқан ақшаны пайдаланам десеңіз, ол ақшаны қалаған уақытында барып шешім алам деп ойламаңыз. Ол — қате. Алдын ала қамданыңыз. Жоспарлаңыз. Сонда жүйкеңіз тыныш болады.

Пайдалы десеңіз, жақындарыңызға жіберіп қойсаңыз да болады.

«ҚАРЖЫЛЫҚ САУАТ»
https://t.me/qarzhylyq_sauat
19👍3👀3🥰1
Кредит: ай сайынғы төлемде де банк проценті бар

Бұл тақырыпты келесі аптаға қалдырмайық. Кеше ғана зейнетақы жинағымен ипотеканың негізгі қарызын ғана төлеуге болатынын жазып ек. Сұрақ көп түсті. Соның ішінде былай жазғандар да бар (сөзбе-сөз): «основной долгты жапса, не үшін процентін төлеуіміз керек?»

Иә, кешегі жаңалықтың мәні зейнетақы жинағындағы шекті сомадан асатын ақшаларға ғана қатысты еді. Жинағында ондай ақшасы жоқ адам бұған мән бермесе де болады.

Ол операция екі әдіспен жүзеге асатынын айттық:

1. Клиент кредит процентін өз ақшасымен төлейді.
2. Негізгі қарызды БЖЗҚ ақшасымен өтейді.

Енді әлгі сұраққа оралайық: «основной долгты жапса, не үшін процентін төлеуіміз керек?»

Кредиттің ай сайынғы төлемі екі бөліктен тұрады: негізгі қарыз және процент. Көп жағдайда адамдар «алған қарызды ғана жауып жүрмін» деп ойлайды, бірақ іс жүзінде ай сайынғы төлемнің бір бөлігі банкке процент түрінде кетеді.

Әсіресе, кредит алған соң алғашқы жылдары айлық төлемнің көп бөлігі процентті жабуға жұмсалады да, негізгі қарыз аса сезілмей азаяды. Сондықтан «ай сайын төлеп жүрмін, бірақ азайып жатқан қарыз жоқ» деген әсер осыдан шығады.

Қосымша айта кетуге болады, егер банкке көп процент төлегіңіз келмесе, қарыздан тез құтылудың жолын ойлау керек. Артық ауысқан ақшаны ай сайынғы төлемді азайту үшін емес, кредиттің мерзімін қысқартуға бағыттаған дұрыс.

Иә, ол кезде ай сайынғы төлем азаймайды, бірақ қарызды әлдеқайда тез жабуға болады. Өйткені кредит мерзімі қысқарған сайын, банкке төлейтін жалпы процент те азаяды.

Біле білсеңіз, процент қарыздың қалдығына және уақытқа есептеледі. Сондықтан, артық ауысқан ақшаны ай сайынғы төлемді «жеңілдетуге» бағыттамай, негізгі қарызды азайтуға ұмтылсаңыз — түбінде ұтасыз.

«ҚАРЖЫЛЫҚ САУАТ»
https://t.me/qarzhylyq_sauat
👍2011💯1
Халайық, жаңа Конституцияның жобасы жарияланып жатыр. Бұл жаңалықты Қазақстанның әр азаматы білуге тиіс шығар.

Есіңізде болса, Президент өткенде Ұлттық Құрылтайда Парламентті бір палаталы ету жөнінде ұсыныс білдірген еді. Реформаға осы бастама негіз болып отыр.

Әуелгі уақытта шамамен 40 бапқа өзгеріс енгізіледі деген жоспар болған екен. Комиссия жұмыс кезінде түзетулер әлдеқайда ауқымды болатынына көз жеткізгенге ұқсайды. Сөйтіп, Конституцияның 77 бабы, яғни мәтіннің 84%-ті қамтылып, жаңа Конституция жобасын дайындау туралы шешім қабылданған.

Халық тарапынан ұсыныс әлі қабылданып жатыр. Сол үшін e-Otinish пен eGov порталдары жұмыс істеп тұр. «Ал жаңа Конституцияның түпкілікті тағдырын ел азаматтары жалпыхалықтық референдумда шешеді» деп жазылыпты бүгін жарияланған хабарламада.

Жаңа Конституцияның жобасымен танысып шығам десеңіз, мына жерде тұр — https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk/press/news/details/1152063?lang=kk

@qarzhylyq_sauat
👍14👎521
🎯 РЕСМИ!

«Ұлттық қор – балаларға»: әр баланың шотына 130,71 доллар түсетін болды


Бұл 2025 жылдың есебі. Бәріңіз де білесіздер, 18 жасқа дейінгі әр баланың атына ашылған БЖЗҚ-да арнайы шот бар, бұл ақшалар соған түседі.

Ұлттық банктің мәліметіне сүйенсек, 2025 жылдың есебі бойынша бағдарламаға қатысқан:

📌 бала саны — 6 918 656

Балаларға жыл сайын бөлінетін осы ақшалар Ұлттық қордың ұзақмерзімді инвестициялық табысынан қалыптасады. Сол табыстың тең жартысы балаларға теңдей бөлінеді. Сол себепті жылда бөлінетін сома әртүрлі болады.

Мысалы, Бағдарламаның өзі 2024 жылы іске қосылғанын ескерсек, сол жылы әр балаға 100,52 доллардан, 2025 жылы 129,38 доллардан есептелген болатын. Биылғы бөлінетін сома, жоғарыда айттық — 130,71 доллардан.

Соңғы үш жылда бір баланың атына жиналған ақшаның көлемі — 370,56 доллар. Яғни, бүгін біз әр баланың шотынан осындай ақша көреміз.

Ол үшін eGov mobile қосымшасын ашамыз немесе kids.enpf.kz сайтына өтеміз. Сайттан қарау жолы өте қарапайым. Баланың ЖСН (ИИН) теру жеткілікті. Бұл жерде ақпарат жаңарып болды, биылғы аударымдар түсіп тұр.

eGov mobile-да былай тексеруге болады:

- Қосымшаны ашып, авторизация жасаймыз
- Басты бетте — «Цифрлық құжаттар» (Барлығы)
- Екі таңдау болады: «Жеке» және «Жанұя»


«Жанұя»-ны (бұл сөз қосымшада солай аударылған) таңдағанда балалардың құжаттары тізіліп тұрады. Солардың арасында «Ұлттық қордан есептеулер» дегенді тауып алуымыз керек. Сол жерде барлық түскен ақшалар көрінеді. 2026 жылы аударылған сома тұрса, мәлімет жаңарған деген сөз.

Әр баланың шотына түскен қаражат 18 жасқа толғанша Ұлттық қор портфелінде қала береді, сол жерде инвестицияланып, көбейіп отырады.

Ақшамыз көп болсын, құтты болсын!🙌

«ҚАРЖЫЛЫҚ САУАТ»
https://t.me/qarzhylyq_sauat
28👍4👀1
18 жасқа толған балаға тиесілі Ұлттық қордың ақшасын қалай өзімізге аударып аламыз? Шот қай валютада ашылуы керек?

Кезінде осы туралы ашып жазғанбыз. Биыл баласы 18-ге толатын ата-аналардың есіне тағы бір салып қояйын. Өйткені осы туралы сұрап жатқан оқырман бар.

Мына сілтемеге басыңыз — https://t.me/qarzhylyq_sauat/769
6👀1
Жаңа ғана таныс жігіт хабарласты. Whatsapp арқылы әйелінің апасы сіңлісінен қарызға ақша сұраған.

Жолдасы күйеуіне ескертуді білсе де, ерлі-зайыпты екеу қарыз сұрап тұрған шынымен өзі ме екен деп нақтылай қоймапты. Сенген және ақылдаса отырып сұраған ақшасын (180 мың теңге) аударып жіберген.

Бұл жерде бір факт анық, ол — Whatsapp-аккаунттың бұзылғаны. Бірақ, ақша апасының өз шотына түскен. Танысымның айтуынша, әйелінің апасы қазір Whatsapp қолдана алмай отыр. Туыстар чатына қызы хабарлап жатыр екен.

Алаяқтар тек мессенджерді бұзды ма, әлде телефонына толық иелік етіп, банктің мобильді қосымшаларына да қол жеткізіп алды ма — сол басы ашық сұрақ күйінде қалып жатқанға ұқсайды.

Алаяқтарға керегі — сенім. Олар, әдетте, бірнеше әрекеттен тұратын схема ойластырады. Алғашында жұрттың сенімін байқап көреді. Сол үшін біреудің Whatsapp-аккаунтын бұзады да, таныс/туыстың бәріне қарызға ақша сұрап, жазып жібереді.

Сол көптің ішінен артық сұрақ қоймай, ақша аударуға бірден келіскен адамдарды назарға алады. Жақсы делік, бірінші жолы ол адам апасы сұраған ақшаны аудара салды. Артық сұрақ қойған жоқ. Демек, келесі «өтінішін» де орындауға дайын деген сөз.

Сөйтеді де, алаяқтар келесі қадамға көшеді. Ол кезде олар қайтадан апасы болып байланысқа шығып, өз шотына кіре алмай тұрғанын айтып, ақшаны басқа банк нөміріне аударуды сұрауы мүмкін. Міне, сол кезде олар өз миссиясын толық орындап шығады.

Сондықтан, Whatsapp арқылы кім ақша сұраса да, бірден аударып жібермей, сұраған адамның өзіне қоңырау шалып, өз дауысын естіп, анықтап алған дұрыс. Оған ерінбеу керек. Әйтпесе, чатта кіммен сөйлесіп отырғаныңызды білмей қаласыз. Сақтанып жүріңіз.

«ҚАРЖЫЛЫҚ САУАТ»
https://t.me/qarzhylyq_sauat
👍2982🤝2
Студентке жаңалық: енді әскери кафедраға онлайн өтініш беруге болады

Иә, негізгі платформа — eGov.kz. Бұл сервис 1 ақпаннан бастап жұмыс істеп жатыр. Еліміздің жоғары оқу орындарында оқитын студенттерге жақсы мүмкіндік секілді. Әрі офицер мен запастағы сержанттарды даярлау бағдарламасына іріктеуді жеңілдетіп, процесті толық ашық етеді.

Әскери кафедрада оқу — қосымша жүретін кәсіби дайындық. Яғни, студент оны негізгі оқуымен қатар алып жүре алады. Оқуды аяқтаған соң лейтенант немесе запастағы кіші сержант шені беріледі.

Өтінішті күндізгі бөлімде оқитын бакалавриат студенттері 2026 жылғы 30 қыркүйекке дейін тапсыра алады. Өтініш жіберілгенде жүйе үміткер туралы мәліметті автоматты түрде мына мемлекеттік дерекқорлар арқылы тексереді:

⚠️ психоневрологиялық диспансерде есепте тұру-тұрмауы;
⚠️ наркологиялық диспансерде тіркелген-тіркелмегені;
⚠️ туберкулезге қарсы диспансердегі мәліметтері;
⚠️мүгедектік мәртебесі мен істі болуы немесе болмауы (сотпен).


Сервисті пайдалану үшін eGov.kz порталында:

авторизациядан өту керек
«Басты бет» – «Азаматтарға» – «Әскери есеп және қауіпсіздік» – «Әскери қызмет» бөлімдеріне өту керек
сосын таңдайтын қызмет түрі мынау: «Жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымында әскери кафедраға оқуға түсу үшін өтініштерді қабылдау»
осы жерде: «Онлайн сұрау» батырмасын басу керек
сұралған деректерді толтырып, әскери кафедра мен оқу бағдарламасын таңдау керек
сосын: дербес деректерді пайдалануға келісім бересіз;
соңында: ЭЦҚ арқылы қол қойып, әрекетіңізді растайсыз.

Онлайн-өтініштің статусы пайдаланушының жеке кабинетінде көрсетіледі. Оң шешім шықса — электрондық құжат беріледі, ал теріс нәтиже шыққан жағдайда — себебі түсіндіріледі. Өтініш 5 жұмыс күні ішінде қаралады екен.

Ақпаратты студент баласы барларға немесе студенттің өзіне жіберіп қоюға болады. Біліп жүргені артық емес.

«ҚАРЖЫЛЫҚ САУАТ»
https://t.me/qarzhylyq_sauat
11👍1
Әскерден босататын оқуға кімдер қабылданады?

Жалпы, Қазақстанда әскери қызметтің балама түрі (альтернативная воинская служба) жоқ. Бірақ 2013 жылдан бері әскери дайындықтан ақылы өтуге мүмкіндік берілген. Яғни, ақшасын төлеп, 35 күндей оқисың, сосын «қатардағы жауынгер» шенін алып шығасың. Сосын сені әскерден босатады. Сол туралы ақпарат бере кетейік деп шештік.

📌 Кімдер оқи алады?

– жасы 24-тен асқан азаматтар;
– денсаулығы жарамды немесе шектеулі түрде жарамды азаматтар;
– әскерге шақыруы кейінге қалған немесе бұрын босатылған тұлғалар.

📌 Оқу туралы нені білу керек?

– оқу ақылы, құны — 390 000 теңге;
– оқу мерзімі — 35 күн;
– негізгі мамандықтар: атқыш, граната лақтырушы, пулеметші;
– оқу жыл сайын 1 ақпан мен 20 желтоқсан аралығында өтеді;
– өтініш «Азаматтарға арналған үкімет» арқылы қабылданады.

📌 Оқуға керек құжаттар:

☑️ Өтініш (үлгісі – мемлекеттік қызмет стандартының қосымшасы, №2)

☑️ Жеке куәлік

☑️ Азаматтың әскери есеп құжаты (әскери билет, тіркеу куәлігі немесе уақытша куәлік)

☑️ Білім туралы құжаттың көшірмесі (тексеру үшін түпнұсқа керек)

☑️ Әскерге жарамдылық дәрежесін растайтын медициналық карта


📌 Оқу кезінде:

– әскери форма беріледі;
– казармада тұрады;
– күніне 3 рет тамақпен қамтамасыз етіледі;
– соңында емтихан тапсырады.

📌 Оқу бағдарламасын аяқтаған соң:

– Қорғаныс министрлігінің сертификаты беріледі;
– «Қатардағы жауынгер» әскери шені тағайындалады;
– әскери есепке қойылады;
– мерзімді әскери қызметтен босатылады.

«ҚАРЖЫЛЫҚ САУАТ»
https://t.me/qarzhylyq_sauat
4👍21
🇰🇿 ҚАРЖЫЛЫҚ САУАТ
Студентке жаңалық: енді әскери кафедраға онлайн өтініш беруге болады Иә, негізгі платформа — eGov.kz. Бұл сервис 1 ақпаннан бастап жұмыс істеп жатыр. Еліміздің жоғары оқу орындарында оқитын студенттерге жақсы мүмкіндік секілді. Әрі офицер мен запастағы сержанттарды…
Әскери кафедраға қатысты кейбір ақпаратты анықтап алуға тура келді. Қорғаныс министрлігінің баспасөз қызметі біздің қосымша сұрақтарымызды жауапсыз қалдырған жоқ.

Біріншіден, оқу ақылы болады және мерзімі — 2 жыл. Бакалавр студенті бұл кафедраны екінші және 3-курстарда оқи алады (қалауына қарай). Түсінгенімізше, оқу ақысын университеттен анықтау керек болады.

Екіншіден, әскери кафедраны колледжде оқитын немесе оқуын аяқтаған түлектер оқи алмайды. Бұл оқу тек күндізгі бөлімде оқитын студенттерге арналған.

Үшіншіден, әскери кафедраны аяқтап, арнайы құжат алған азамат мерзімді әскерден босатылады. Қазір интернеттен көріп жүргеніміздей, ешқандай «қуғынға» түспейді, әскерге күштеп әкетілмейді.

Бірақ, Қорғаныс министрлігі ескертеді: ол азаматтар әскери қызметтен босатылмайды. Яғни, әскерде азаматтың мамандығына сай сұраныс туындайтын болса, Қазақстан армиясы оны келісімшарт негізінде 2 жылдық мерзімге әскери қызметке шақыра алады. Ол кезде азамат кафедра аяқтаса да Отан алдындағы борышын өтеуге міндетті болады. Осылай.

«ҚАРЖЫЛЫҚ САУАТ»
https://t.me/qarzhylyq_sauat
💯95😇1
ЭЦҚ(П) кілтін ешкімге беруге болмайды!

Кеше қоғамдық орында телефонмен сөйлескен бір кісінің әңгімесін еріксіз естіп қалдық. Сөзіне қарағанда, тұтқаның арғы жағындағы адам (мүмкін, шынымен де ресми мекеменің қызметкері) ЭЦҚ кілтін жіберуді сұрап жатыр.

Дұрыс түсінсем, бер жақтағы кісінің үй кезегі келген. Ал қоңырау шалған кісі «жанталастырып» жатқанға ұқсайды. Бірдеңе істеп үлгеріп қалу керек шығар, соған қарағанда. ЭЦҚ иесі «мен қазір Астанада жүрмін» деп шырылдап әлек. Сөзінен-ақ кілтін беруге әзір екенін ұғасың.

Сөйлесіп болған соң әңгімесіне еріксіз қосылғанымызға кешірім сұрап, кім болса да, кім сұраса да, ЭЦҚ кілтін беруге болмайтынын айттық. Тіпті ресми мекеменің қызметкері сұраса да! Ал, шындап келгенде, мемлекеттік органдар ЭЦҚ-ны телефонмен сұратпауы керек.

Өйткені ЭЦҚ — адамның қолмен қойған қолы. Соның цифрлық түрі. Онымен көп нәрсеге қол жеткізуге болады. Басқасын былай қойғанда, eGov арқылы кредит алуға шектеу қойған адамның операциясын кері қайтарып, атына кредит рәсімдеп жіберуге болады.

Мұндайда ЭЦҚ-ны адамның өзі қолданғаны дұрыс және солай болуға тиіс те. Көп қызмет онлайн көрсетіледі. Қайда жүрсеңіз де, жақын маңнан компьютер/ноутбук тауып, тиісті порталға кіріп, операцияны өзіңіз орындап, өзіңіз қол қойғаныңыз жақсы.

Оның үстіне, шындап келгенде, кім телефон шалып тұрғанын да білмейсіз. Егер базадан деректер ұрланған болса, оны қолға түсірген алаяқтар сіздің үй кезегінде тұрғаныңызды жақсы біледі. Соны пайдаланып кетуі мүмкін.

Біреу ЭЦҚ сұрай ма — «әрі ойна» деу керек. Қанша жерден шаруа күйіп бара жатса да, оны ешкімге бермеңіз! «Сақтықта қорлық жоқ» дегенді қазақ айтқан.

«ҚАРЖЫЛЫҚ САУАТ»
https://t.me/qarzhylyq_sauat
11💯6😨4🤡1
АҚШ-та алаяқтық іспен шатылып жатқан екі қазақстандық азамат туралы естіген шығарсыздар. Әнуар мен Таир жайында жазбаған адам/канал жоқ.

Ашық дереккөздерде екеуі де жүздеген миллион доллар ақшаға иелік еткені айтылады. Әнуар Әбдірахманов 666 млн долларды қалтаға басса, Таир Смағұлдың алғаны 800 млн доллардан асады дейді.

Жат жерде жүріп, Америкадай алып та ақылды елде осынша алапат ақшаны қалай қолға түсіруге болады деп таң қалмаған адам аз шығар.

Жазылған деректерге қарасақ, қазақстандық екеу 2023 жылы J-1 визасын рәсімдеп, мұхит асады. Бұл өзі уақытша (білім алуға, тәжірибе алмасуға, стажировкадан өтуге) берілетін виза екен.

Оның мерзімі біткеніне қарамай, Әбдірахманов пен Смағұл сол елде қалып қояды. Сосын өзара схема құрады. Сөйтеді де, кезінде медициналық құрал-жабдық сатумен айналысқан, бірақ қазір жұмыс істемейтін компанияларды сатып алады.

Сосын заңсыз жолмен АҚШ азаматтарының жеке деректері бар базаны қолға түсіреді. Сол деректерді пайдаланып, дәрігер беретін рецепт түрлерін қолдан жасайды. Яғни, «науқасқа медициналық құрал қажет» дегенді құжат жүзінде дайындайды.

Қызықты қараңыз, қазақстандық екеу әлгі өз компаниялары арқылы мемлекеттік медсақтандырушы Medicare бағдарламасына шығып, катетер, глюкометр сияқты құралдарды жеткіздік деген желеумен төлем сұраған.

Жүйеде рецепт те, пациент те, жеткізуші компания да бар болғандықтан, Medicare төлемдерді аударып отырған. Ал шын мәнінде науқастарға ешқандай медициналық құрал жеткізілмеген. Бірақ ақша түсіп отырған. Миллиондарды өз шоттарына аударып та үлгеріпті.

Қазір америкалықтар әлеуметтік желіде осы схеманы талқылап жатыр дейді. «Қалай бастары жеткен, не деген айлакер» деп. Расында да, бас жақсы жұмыс істеген шығар, бірақ идея дұрыс бағытталмаған. Енді олардың тағдырын АҚШ соты шешеді. Қысқасын айтқанда, «американцы в шоке».

@qarzhylyq_sauat
👍13😍5🤩42